ઉપનિષદ સિરીઝ · વિડિયો ૧૦૨

કલિસંતરણ ઉપનિષદ. આ ઉપનિષદમાં 'યથાનામે તથાગુણે' – કે જેવું નામ હોય તેમાં એવા ગુણો હોય છે અથવા ઉત્પન્ન થાય છે – એવી ઉક્તિને ચરિતાર્થ કરતા, કલિયુગના દુષ્પ્રભાવથી તર પાર થવા માટે સુગમ ઉપાયનું અહિયા વર્ણન કરવામાં આવેલું છે. હરિ નામનો મહિમા વર્ણવાયો હોવાથી, તેને 'હરિનામ ઉપનિષદ' પણ કહેવાય છે.

હરિનામ, હરિ, હરિ, હરિ. કાલે વાત કરી તી આપણે હરિની. તો આ લઘુકાય ઉપનિષદમાં ત્રણ જ મંત્ર છે. ત્રણ મંત્રની અંદર તો નારદજી અને બ્રહ્માજીના પ્રશ્નોત્તર રૂપે આ ઉપનિષદ એકદમ પ્રગટ થયું, જેમાં 'કલીસંત રણ' – એટલે કે કલિયુગના દુષ્પ્રભાવથી બચવાના સુગમ ઉપાય તરીકે – ભગવન નામ સ્મરણ બતાવવામાં આવ્યું છે. ઉપનિષદનું માનવું છે કે આત્મા ઉપર જે આવરણ રહે છે, જેના રહેતા બ્રહ્મ સાક્ષાત્કાર બનતો નથી, તે આવરણનો નાશ કરવામાં આ સોડસ નામાત્મક મંત્ર બહુ સમર્થ છે અને જેનો નાશ થતા જ, આ સાધક માટે બ્રહ્મનું સ્વરૂપ સ્વતઃ પ્રગટ થઈ જાય છે. ઉપનિષદના અંતમાં નામ જપમાના મહિમાનું પણ સુંદર વિવેચન કરવામાં આવ્યું છે.

શાંતિપાઠ: ૐ સહનાવવતુ; સહનવ ભુનક્તુ; સહવીર્યમ કરવાવહે; તેજસ્વિનાવધીતમસ્તુ; મા વિદ્વિષાવહૈ; ૐ શાંતિ.

ના, દ્વાપર યુગના અંત સમયમાં એક વખત દેવર્ષી નારદજી પિતામહ બ્રહ્માની સમક્ષ ઉપસ્થિત થયા અને બોલ્યા કે, "હે ભગવાન! હું પૃથ્વીલોકમાં માં ભ્રમણ કરતાં કરતાં જઉં છું. આ બધે ફર્યા કરું છું. હવે કેવી રીતે આ કળીકાળથી મુક્તિ મેળવીને હું સમર્થ બનું?" ત્યારે બ્રહ્માજીએ પ્રસન્ન મુખવાળા થઈને કહ્યું – એકદમ ખુશ થઈ ગયા – "વાહ! મુક્તિનો ઉપાય પૂછે છે! વાદભુત! કહી જ દઉં કે હમણાંજ." ત્યારે કહે છે કે, "હે વત્સ! તમે આજે મને અત્યંત પ્રિય વાત કરી. અમને પણ કોઈક ઉપનિષદ વિશે પૂછે એટલે આનંદ, આનંદ, આનંદ! આજે હું બધી જ શ્રુતિઓનું જે ગુપ્ત રહસ્ય છે, બધી શ્રુતિઓનું ગુપ્ત રહસ્ય આજે તમારી સમક્ષ કહું છું. સાવધાન થઈને સાંભળો. એના શ્રવણ માત્રથી તમે કળિયુગમાંથી સંસાર સાગરને પાર થઈ જશો."

ભગવાન આદિપુરુષ શ્રીમનનારાયણના પવિત્ર નામ નામના ઉચ્ચારણ માત્રથી મનુષ્ય કલીકાળના બધા દોષોનો નાશ કરે છે.

નારદઃ પુનઃ પપ્રચ્છ તન્નામ કિમિતિ. દેવર્ષી નારદે ફરી પ્રશ્ન પૂછ્યો કે, "હે પિતામહ! એ નામ કયું છે?"

તદુપરાંત, હિરણ્ય ગર્ભ બ્રહ્માજીએ એમને કહ્યું કે, "એ નામ 16 અક્ષરો વાળું આ પ્રકારનું છે: 'હરે રામ હરે રામ, રામ રામ હરે હરે; હરે ક્રિષ્ણ હરે ક્રિષ્ણ, ક્રિષ્ણ ક્રિષ્ણ હરે હરે.' 'હરે રામ હરે રામ, રામ રામ હરે હરે; હરે ક્રિષ્ણ હરે ક્રિષ્ણ, ક્રિષ્ણ ક્રિષ્ણ હરે હરે.' 'હરે રામ હરે રામ, રામ રામ હરે હરે; હરે ક્રિષ્ણ હરે ક્રિષ્ણ, ક્રિષ્ણ ક્રિષ્ણ હરે હરે.'"

જેટલો થાય એટલો જપ મોટેથી શરૂ કરો. ધીમે ધીમે મનમાં કરો. પછી અંદર ગુંજા જ કરશે હૃદયની અંદર. એમાં લીન થઈ જાવ. એક રૂપ થઈ જાય. એના જે સ્પંદનો ઊભા થાય છે, ભસ્તિની અંદર એક થઈ જાવ. અપૂર્વાનંદ, પરમ શાંતિ. You will always feel elevated. પાંચ મિનિટ જો આટલું કરી લીધું, તમે બિલકુલ જુદું અનુભવ કરશો. જે સ્થિતિમાં હોય ત્યાંથી એકદમ અલગ.

આ 16 નામ કળીકાળના મહાન પાપનો વિનાશ કરી શકવા માટે સક્ષમ છે. એથી શ્રેષ્ઠ બીજો કોઈપણ ઉપાય ચારે વેદોમાં દ્રષ્ટિગોચર થતો નથી.

આ 16 નામો દ્વારા, સમજો હવે એનું સિક્રેટ. નામ તો બધાને ખબર છે, ના? એક યા બીજા ટાઈમે આ બધાએ સાંભળ્યું છે. આનું સિક્રેટ સાંભળો, એ શું કહે છે: "આ 16 નામો દ્વારા 16 કલાઓથી આવૃત્ત જીવ ના આવરણ દૂર થઈ જાય છે." જીવની ઉપર જે 16 કળાઓનું આવરણ ચડેલું છે, તે જ નીકળી જશે અને બ્રહ્મનો સાક્ષાત્કાર તો બ્રહ્મ તો છે. જીવ ઉપર ખાલી આ 16 કલાઓનું છોડીયું ચડેલું છે. હવે એ જીવ જેવો દિગંબર થઈ જશે, તો બ્રહ્મ સ્વરૂપ છે પ્રગટ. આ વાત યાદ રાખજો.

ત્યાર પછી, મેઘ વિલીન થઈ જતા સૂરજના કિરણો જેમ પ્રકાશમાન થવા માંડે છે, તેવી રીતે પરબ્રહ્મનું સ્વરૂપ પણ દીપ્તિમાન થવા માંડે.

શાંત બેસો. ગમે ત્યારે, ગમે ત્યારે. આના માટે કોઈ સમય નહી, કોઈ સ્થળ નહી, કોઈ સ્થિતિ નહી, કશું જ નહી. કોઈ આસન નહી, કાઈ નહી. બસ બેસો હરામ આમથી અને બસ આવાહન કરતા હોય એવી રીતે બસ એને કો. પરબ્રહ્મનું આવાહન કરીએ છીએ. કેવી રીતે? આડાથી: "હરે રામ હરે રામ, રામ રામ હરે હરે; હરે ક્રિષ્ણ હરે ક્રિષ્ણ, ક્રિષ્ણ ક્રિષ્ણ હરે હરે." "હરે રામ હરે રામ, રામ રામ હરે હરે; હરે ક્રિષ્ણ હરે હરે ક્રિષ્ણ, ક્રિષ્ણ ક્રિષ્ણ હરે હરે." "હરે રામ હરે રામ, રામ રામ હરે હરે; હરે ક્રિષ્ણ હરે ક્રિષ્ણ હરે ક્રિષ્ણ હ." ક્યારે સ્થિર થઈ ગયા, ક્યારે સમાધિ લાગી ગઈ ને ક્યારે બ્રહ્મ સાક્ષાત્કાર થઈ ગયો, કંઈક ખબર બી ન મતલબ સમય નીકળી ગયા છે. એટલે પરબ્રહ્મનું સ્વરૂપ પણ તમને પ્રત્યક્ષ થઈ જશે.

દેવરશ્રી નારદજીએ ફરી પ્રશ્ન કર્યો: "હે પ્રભુ! આ મંત્ર નામના જપનો વિધિ શું છે?"

બ્રહ્માજી કહે છે: "આ મંત્રનો કોઈ વિધિ જ કશું કરવાનું નહી. બસ, મંત્ર શુદ્ધ હોય કે અશુદ્ધ, દરેક સ્થિતિમાં આ મંત્ર નામનો સતત જપ કરનાર મનુષ્ય સાલોક્ય, સામિપ્ય, સારૂપ અને સાયુજ્ય – ચારે પ્રકારની મુક્તિઓને પ્રાપ્ત કરી લે છે." જ્યારે સાધક આ સોળ નામ વાળા મંત્રના સાડા ત્રણ કરોડ જપ કરી લે છે, ત્યારે તે બ્રહ્મવિદ્યાના દોષમાંથી પણ મુક્ત થઈ જાય છે. તેને બ્રહ્મહત્યા કરેલી હોય તો પણ, તેના પાપમાંથી પણ તે મુક્ત થાય છે. બધા ધર્મોના ત્યાગના પાપથી તે પરિશુદ્ધ થઈ જાય છે અને તે શીઘ્રાતે શીઘ્ર મોક્ષ પ્રાપ્ત કરી લે છે. એવું આ ઉપનિષદ સત્યે.

ૐ સહનાવવતુ; વદિતમસ્તુ; માવિદવિષાવહે; શાંતિ. ઓકેહી. જય સચ્ચિદાનંદ.